| Zaburzenia Odżywiania |
Telewizja, kino, internet, gazety. Nie ulega wątpliwości, że wiek XXI jest wiekiem ciągłego i wzmożonego przepływu informacji; jest wiekiem mediów za pomocą których nieustannie powstają nowe trendy i standardy wyznaczające znaczenie i charakter niemal każdej sfery ludzkiego życia w tym również sfer dotyczących ludzkiej aparycji, piękna, estetyki, wyglądu ciała i tego, jak powinno się ono prezentować zarówno w odzieży jak i bez niej.
Nie pozostawia to miejsca na żadną polemikę. Ostatnie lata są też niestety latami tryumfu szeregu schorzeń powstających na tle odżywiania się. Zaburzenia te zyskują wymiar plagi, której ulegają obecnie nie tylko niepewne siebie nastolatki, ale również kobiety dojrzałe, a coraz częściej także mężczyźni. Telewizja, kino, internet, gazety. Nie ulega wątpliwości, że wiek XXI jest wiekiem ciągłego i wzmożonego przepływu informacji; jest wiekiem mediów za pomocą których nieustannie powstają nowe trendy i standardy wyznaczające znaczenie i charakter niemal każdej sfery ludzkiego życia w tym również sfer dotyczących ludzkiej aparycji, piękna, estetyki, wyglądu ciała i tego, jak powinno się ono prezentować zarówno w odzieży jak i bez niej.Nie pozostawia to miejsca na żadną polemikę. Ostatnie lata są też niestety latami tryumfu szeregu schorzeń powstających na tle odżywiania się. Zaburzenia te zyskują wymiar plagi, której ulegają obecnie nie tylko niepewne siebie nastolatki, ale również kobiety dojrzałe, a coraz częściej także mężczyźni. Czym są zaburzenia jedzenia? Zaburzeniami jedzenia nazywa się „jednostki chorobowe charakteryzujące się zaburzeniem łaknienia na podłożu psychicznym”. Do najpopularniejszych z nich i najczęściej występujących należą: Anoreksja (jadłowstręt psychiczny), Bulimia (żarłoczność psychiczna) oraz nowo diagnozowane BED (z ang. binge eating disorder) czyli przejadanie się na tle psychicznym. Do rzadziej występujących zaburzeń należy ortoreksja, czyli obsesja na punkcie przyjmowanego pokarmu. W zalewie zdjęć idealnych modelek, w obliczu ciągle rosnących wymagań, w wyniku nieustannego wzrostu tempa życia wiele osób łamie się pod narastającą presją społeczną ulegając zgubnym nałogom, depresji oraz chęciom autodestrukcji. Podobnie jest z zapadaniem na choroby ED (z ang. eating disorder). Swoje bezpośrednie źródło mają one bowiem w zachwianej psychice osoby chorującej, która w wyniku niskiej samooceny, bólu, strachu czy stresu nie zauważa u siebie wyniszczających mechanizmów chorobowych mających charakter kompulsywny. W krótkim czasie działania kompulsywne przejmują pełną kontrolę nad życiem danej osoby przeistaczając się w niebezpieczną chorobę, wymagającą specjalistycznego leczenia psychiatrycznego. Charakterystyka najczęściej występujących jednostek chorobowych dotyczących zaburzeń łaknienia.1. Anoreksja (anorexia nervosa) Anoreksja (nazywana potocznie jadłowstrętem psychicznym) jest chorobą cywilizacyjną polegającą na gwałtownej i patologicznej utracie wagi ciała, która następuje w wyniku 'świadomego' działania osoby chorującej. Dzieli się na dwa podtypy: typ restrykcyjny (gwałtowne ograniczanie ilości spożywanych pokarmów oraz stosowanie środków przeczyszczających) oraz typ bulimiczny (ograniczanie ilości spożywanych pokarmów połączone z nawracającymi okresami przejadania się oraz stosowania środków przeczyszczających/moczopędnych). Człowiek dotknięty anoreksją odczuwa ciągły lęk. Lęk ten ma swoje źródło w przekonaniu, że nie spełnia się współcześnie obowiązujących wymogów dotyczących wyglądu zewnętrznego. Stanom lękowym charaktarystycznym dla anoreksji towarzyszy dodatkowo, zaburzone postrzeganie własnej fizyczności oraz narzucenie sobie niskiego limitu wagi, która dla osoby chorej jest wyznacznikiem wszelkiej wartości. Dlaczego Anoreksja jest zjawiskiem tak niebezpiecznym? Ponieważ z zawrotną prędkością wyniszcza cały organizm i stopniowo prowadzi do nieodwracalnych zmian w jego funkcjonowaniu.Powoduje między innymi: bezpłodność, bezsenność, depresję a także poważne zaburzenia w działaniu układu sercowo-naczyniowego. Szacuje się, że aż 10% osób chorujących na anoreksję umiera w stanie krańcowego wycieńczenia. 2. Bulimia (būlīmia nervosa) Bulimia jako osobna od anoreksji jednostka chorobowa, wyodrębniona została stosunkowo późno bo dopiero w roku 1979. Pierwszy opisał ją psychiatra Gerald Russel, który określił bulimię, jako “złowieszczą odmianę” jadłowstrętu psychicznego, charakteryzującą się okresowymi napadami żarłoczności z utratą kontroli nad ilością spożywanych posiłków. Obecnie żarłoczność psychiczna dzielona jest na dwie podstawowe odmiany: -typ przeczyszczający -typ nieprzeczyszczający W przypadku bulimii przeczyszczającej osoba chora wymusza na sobie wymioty i stosuje środki przeczyszczające. W przypadku typu drugiego chory funkcjonuje według restrykcyjnej diety, ogranicza ilość spożywanych produktów bądź obsesyjnie stara się spalić kalorie przyjmowane wraz z pożywieniem (bulimia sportowa). Przyczyny zapadania na bulimię nie są do końca znane. Największe znaczenie, tak jak w przypadku anoreksji, mają tu czynniki psychiczne. Większość osób chorobliwie objadających się cierpi z powodu stresu, nudy i braku akceptacji własnego wyglądu oraz wagi. Wymioty przynoszą im swoistą ulgę, polepszają samopoczucie, stwarzają pozór odzyskiwania kontroli nad własnym życiem. Kobiety, które wpadły w pułapkę bulimii zmagają się z bardzo przykrymi objawami ze strony organizmu. Ich niedobory pokarmowe oraz ciągłe wymioty powodują między innymi: odwodnienie, niedociśnienie tętnicze, zanik miesiączki, uszkodzenia szkliwa zębów, osłabienie ważnych organów wewnętrznych, a w skrajnych przypadkach kończy się na pęknięciach w przełyku lub/i przeponie. Wszystkiemu towarzyszy poczucie wstydu, stany depresyjne oraz psychiczne uzależnienie od środków przeczyszczających i odwadniających. Zdaniem Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego bulimia jest zaburzeniem niemal tak niebezpiecznym, jak anoreksja. Szacuje się, że bulimiczek jest obecnie od 4 do 6 razy więcej, niż anorektyczek I liczby te wciąż rosną. Leczenie zaburzeń żywienia jest równie trudne w obu wymienionych wyżej wypadkach I rzadko kończy się całkowitym wyzdrowieniem. 3. BED (binge eating disorder) BED jest zaburzeniem występującym częściej niż inne, popularne choroby związane z odżywianiem się. Ma “łagodniejszy” przebieg I dotyka od 6 do 19% populacji. Najczęściej na BED zapadają osoby mające problemy z utrzymaniem stałej pracy. Te, które nie odnajdują się we współczesnym społeczeństwie, mają niską samoocenę i negatywne podejście do własnego ciała. Chorzy na BED nadmiernie martwią się własną wagą oraz aparycją. Stosują surowe, radykalne diety a kiedy okazują się one nieskuteczne, wpadają w ciąg patologicznego objadania się. Charakterystyczne w przypadku BED jest również to, że chorzy odczuwają zazdrość w stosunku do anorektyczek lub/i bulimiczek, ponieważ te zdają się mieć kontrolę absolutną nad własnym łaknieniem. Leczenie zaburzeń łaknienia.Leczenie chorób takich jak anoreksja czy bulimia, jest rzeczą wyjątkowo trudną. Niemniej jednak w dzisiejszych czasach, lekarzom udaje się niemal całkowicie I na stałe pomóc osobom cierpiącym na zaburzenia łaknienia. Terapia obejmuje działania natury psychologicznej i medycznej. Najcięższe przypadki chorób żywieniowych kończą się hospitalizacją oraz koniecznością udzielania długotrwałej pomocy doraźnej; te łagodniejsze leczy się psychoterapią. Psychoterapia trwa od kilku miesięcy do kilku lat. Jej podstawowym celem jest uwrażliwienie osoby chorej na przeżywane przez nią emocje. Chory musi się na nowo samookreślić, nauczyć odpowiedzialności za swoje reakcje oraz zaakceptować sprzeczne aspekty własnej osoby. Z pomocą wykwalifikowanego terapeuty, poprawia się jakość funkcjonowania społecznego danego pacjenta, który stopniowo angażuje się w życie oraz stara się akceptować je takim, jakim jest ono w rzeczywistości. Podstawowym czynnikiem, który warunkuje sukces leczenia chorób żywieniowych jest czas. Im szybciej dochodzi do właściwego zdiagnozowania zaburzenia i im szybciej rozpoczyna się terapię, tym szybciej możliwe jest uzyskanie znacznej poprawy lub całkowite ustąpienie objawów choroby. Autor: Luiza Gaj |
